Özel Eğitimde Yanlışsız Öğretim

Bu Sayfayı Paylaş

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

ÖZEL EĞİTİMDE YANLIŞSIZ ÖĞRETİM

YAMAN ÖZEL EĞİTİM VE REHABİLİTASYON MERKEZİ

Yanlışsız Öğretim Nedir?

  • Yanlışsız öğretim tekniği geleneksel yöntemlere göre daha az hatanın gerçekleştiği varsayılan yöntemdir.
  • Yanlışsız öğretim;
  • Hata düzeyinin düşük olması,
  • Bireyin daha fazla pekiştireç alması,
  • Öğrenen ile öğreten arasında olumlu etkileşim kurulması nedeniyle öğretim sırasında uygun olmayan davranışlar daha az ortaya çıkar.

Yanlışsız öğretim yöntemlerini uygulayacak öğretmenin özellikleri

  • Uygulamacı öğreteceği kavram yada beceriye ilişkin öğrencinin hali hazırdaki işlevde bulunma düzeyini belirlemelidir
  • Uygulama öncesinde öğrenciye en uygun hedef davranışları belirlemelidir
  • Uygulamacı bir kerede küçük bir bölümün öğretilmesini amaçlamalıdır.
  • Uygulamacı öğrenmeyi kolaylaştırıcı ipucu verme,model olma gibi öğretim stratejilerini uygulayabilmelidir.

Yanlışsız Öğretim Yöntemleri 2 Grupta toplanmaktadır

  • Tepki İpuçlarının Sunulduğu Öğretim yöntemleri
  • Uyaran İpuçlarının Sunulduğu Öğretim Yöntemleri

Tepki İpuçlarının Sunulduğu Öğretim Yöntemleri

  • Sabit Bekleme Süreli Öğretim
  • Eşzamanlı İpucuyla Öğretim
  • Artan Bekleme Süreli Öğretim
  • Davranış Öncesi İpucu ve Sınamayla Öğretim
  • Davranış Öncesi İpucu ve Silikleştirmeyle Öğretim
  • Aşamalı Yardımla Öğretim
  • İpucunun Giderek Arttırılmasıyla Öğretim
  • İpucunun Giderek Azaltılmasıyla Öğretim

Uyaran İpuçlarının Kullanıldığı Yöntemler

  • İpucunu Silikleştirmek
  • İpucuna Şekil Vermek
  • Hedef Uyarana İpucu Eklemek
  • Tepki ipuçları yöntemlerinin uyaran ipuçları yöntemlerine kıyasla tercih edilmesi önerilmektedir.Tercih edilme sebebi araştırma bulgularının pek çoğunda Tepki ipucuyla öğretim yöntemlerinin daha etkili görülmesidir.

Yanlışsız Öğretimin Temel Kavramları

  • Hedef Uyaran
  • İpucu
  • Deneme
  • Yanıt Aralığı
  • Denemeler Arası Süre
  • Silikleştirme

Hedef Uyaran

  • Uygulamacının öğrenciye yönelttiği yönerge yada sorudur.Öğrenciye davranışı yerine getireceği anımsatılırken nasıl yerine getireceğine ilişkin ipucu verilmez.
  • Örn,”Bana sarı topu göster” ‘’ Çiçek hangisi?”

İpucu

  • Öğrencinin tepkide bulunmasından önce uygulamacı tarafından bireyin doğru tepkide bulunma olasılığı üzere sunulan yardımdır.
  • Yanlışsız öğretim yöntemlerinin tümünde kullanılır.
  • 2 tür ipucu vardır
  • Kontrol edici ipucu
  • Kontrol edici olmayan ipucu

Deneme

  • Deneme davranış öncesi uyaranları,bireyin davranışını,davranış sonrasını kapsar.
  • Örn,”Hangisi uçak bana göster?(hedef uyaran)dendiğinde”Bak,bu uçak”(ipucu)ve bireyin vereceği yanıt hepsi deneme sürecini oluşturur.

Yanıt Aralığı

  • Hedef uyaran ve ipucu sunulduktan sonra bireyin yanıt vermesini beklemek üzere geçen süredir.

Denemeler Arası Süre

  • Bireye hedef uyaran ve ipucu sunularak bireyin yanıt vermesi beklendikten sonra yeni bir hedef uyaran sunmak üzere geçen süredir.

Silikleştirme

  • Yanlışsız öğretim yöntemlerinde silikleştirme 3 durumda yapılır;
  • İpucunda silikleştirme
  • Pekiştireçte silikleştirme
  • Uyaranda silikleştirme

SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİM

  • Bireyin yanlış yapma olasılığını en aza indiren yöntemlerdendir.
  • İki aşamadan oluşur
  • Sıfır saniye bekleme süreli denemeler
  • Sabit bekleme süreli denemeler

Sıfır Saniye Bekleme Süreli Denemeler

  • Beceri yönergesi ve kontrol edici ipucu eşzamanlı sunulur.
  • Örn,renk kavramının öğretiminde uygulamacı ‘Bu ne renk?'(hedef uyaran ve beceri yönergesi)diye sorar,hemen ardından ise ‘Kırmızı'(kontrol edici ipucu)yanıtını sunar.
  • Sıfır saniye bekleme süreli denemeler, birey ipucu alarak %100 doğru tepkide bulunana dek sürdürülür.Ardından sabit bekleme süreli denemelere geçilir.

Sabit Bekleme Süreli Denemeler

  • İpucunun sunulması sabit bir süre beklenerek gerçekleştirilir.
  • Yönerge(hedef uyaran) ve kontrol edici ipucu arasında geçen süre 4-5sn gibi sabit bir süreye çıkarılır.
  • İpucunun türünde bir değişiklik olmaz.Öğretimin tamamında aynı ipucu ile öğretim yürütülür.
  • Bireyin hem ipucundan önce hem ipucundan sonra verdiği doğru tepkiler için pekiştireç alması gerekir.

Uygulamacının şu noktalara dikkat etmesi gerekir,

  • Davranış Belirlenmelidir,uygulamacı her zaman aynı beceri yönergesi kullanılmalıdır.Uygulamaya başlamadan önce beceri yönergesinin ne olacağına karar verilmelidir.Örn,’Kırmızıyı göster’.
  • İpucunun geciktirme aralığı belirlenmelidir.
  • İpucuna Karar Verilmelidir,
  • Birey tepkilerine ve bu tepkilere ne şekilde tepkide bulunacağına karar verilmelidir.
  • Ölçüte karar verilmelidir.

Yararlanılan Kaynaklar

  • Yanlışsız Öğretim Yöntemleri-Prof.Dr. Gönül Kırcali İftar-Prof.Dr. Elif Tekin
  • Assessing Special Students
  • James A.McLoughlın-Rena B.Lewıs
  • Farklı Gelişen Çocuklar-Editör; Adnan Kulaksızoğlu

Özl.Eğt.Öğrt.Şirin Bozok Akgül

Diğer Makaleler

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Eksikliği Eğitimi
DEHB ‘li çocuklar okul ortamında aile ortamından daha fazla sorun...
Özel Eğitimde Yanlışsız Öğretim
ÖZEL EĞİTİMDE YANLIŞSIZ ÖĞRETİM YAMAN ÖZEL EĞİTİM VE REHABİLİTASYON MERKEZİ...
Özel Öğrenme Güçlüğü
ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ (DİSLEKSİ) VE ÖZEL EĞİTİMÖzel öğrenme Bozukluğu /...
Otizmi Anlayabilmek
GERÇEK BİR İNSAN Otistik bir bireyin kendi hayatını yazdığı Gunilla...
Otizm ve Lego
Çocuğunuzda aynı yaştaki diğer çocukların davranışlarından farklı davranışlar gözlüyorsanız kaygılanabilirsiniz....